19 July 2012

Social Enterprise (SE) ธุรกิจโดนใจลูกค้าศตวรรษนี้ (ตอนที่ 3 : ตัวอย่าง SE ในและต่างประเทศ)



ตอนนี้ถ้าเราพูดถึงคำว่า วิสาหกิจเพื่อสังคม (Social Enterprise : SE) เพื่อนๆ คงจะเข้าใจกันมากขึ้นแล้วนะครับ ว่ามีลักษณะอย่างไร จากการที่เราได้รู้ถึงความหมายของ SE (ตอนที่ 1), ความสำคัญและบทบาทของภาครัฐที่จะช่วยส่งเสริม SE (ตอนที่ 2) ซึ่งในตอนสุดท้ายของบทความจะเป็นการยกตัวอย่างกิจการเพื่อสังคม (Social Enterprise) ทั้งในและต่างประเทศ ไปดูกันสิว่า เขาทำกิจการเพื่อสังคมกันอย่างไรนะ


Social Enterprise (SE) ธุรกิจโดนใจลูกค้าศตวรรษนี้ (ตอนที่ 3)




ตัวอย่าง SE ในต่างประเทศ 



บังคลาเทศ : Grameen Bank

ก่อตั้งโดยนักเศรษฐศาสตร์รางวัลโนเบล มูฮัมหมัด ยูนูส ที่ใช้แนวคิด “ไมโครเครดิต” (Microcredit) หรือ การให้กู้เงินโดยไม่ต้องใช้หลักทรัพย์ค้ำประกัน ปล่อยเงินกู้ขนาดย่อมให้แม่บ้านชาวบังคลาเทศลงทุนเพื่อตั้งกิจการของตนเอง กิจการและแนวคิดนี้จึงทำให้ยูนูสได้รับรางวัลโนเบลสาขา สันติภาพในปี พ.ศ. 2549 สำหรับ “ความพยายามในการสร้างพัฒนาการทางสังคมและเศรษฐกิจจากเบื้องล่าง” (www.grameen-info.org)

อินเดีย : Aravind Eye Hospital and Aurolab 

เป็นโรงพยาบาลตาที่ใช้เทคโนโลยีทางการแพทย์และบริการด้านสาธารณสุขให้ผู้คนเข้าถึงได้ในราคาย่อมเยาว์ แต่องค์กรก็ยังคงมีเสถียรภาพทางการเงิน ทุกวันนี้ Aravind เป็นสถานบริการการผ่าตัดดวงตาที่ใหญ่ที่สุดในประเทศอินเดีย โดยรักษาดวงตาให้กับผู้ป่วยกว่า 1.4 ล้านคนต่อปี และรักษาฟรีให้กับผู้ป่วยประมาณ 66 เปอร์เซ็นต์ของจำนวนผู้ป่วยต่อปี เพราะรายได้จากผู้ป่วยที่มีกำลังจ่ายค่ารักษาพยาบาลนั้นครอบคลุมต้นทุนขององค์กรได้ (www.aravind.org) 


แอฟริกาใต้ : Playpumps 

เพลย์ปั๊มเป็นม้าหมุนสำหรับเด็กทุกครั้งที่เด็กมาเล่นม้าหมุนนี้ พลังงานจากการหมุนจะช่วยสูบน้ำสะอาดสำหรับการอุปโภคบริโภคจากบ่อใต้ดินไปที่แทงค์เก็บน้ำ และแทงค์น้ำนี้ก็เชื่อมต่อกับท่อน้ำในชุมชนทำให้ทุกคนได้มีน้ำสะอาดใช้ปัจจุบันมีเพลย์ปั๊มประมาณ 700 เครื่องถูกติดตั้งในแอฟริกาใต้ แหล่งรายได้ของเพลย์ปั๊มมาจากการขายพื้นที่โฆษณาบริเวณปั๊มโดยโฆษณาบางส่วนมีเนื้อหารณรงค์เรื่องโรคเอดส์แก่เด็ก (www.waterforpeople.org) 

กัมพูชา : Digital Divide Data (DDD) 

เป็นบริษัทด้าน IT ขนาดใหญ่ที่เปิดโอกาสการทำงานให้กับผู้ขาดโอกาสและผู้พิการซึ่งแต่เดิมมักถูกกีดกันออกจากสังคม และมีโอกาสก้าวหน้าน้อยมากในประเทศกัมพูชา (www.digitaldividedata.org)


ตัวอย่างกิจการเพื่อสังคมในประเทศไทย 


บริษัท วงษ์พาณิชย์ จำกัด 

ให้บริการจัดการวัสดุที่ไม่ใช้แล้ว คัดแยกและรีไซเคิล ด้วยกระบวนการที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และช่วยอบรม อีกทั้งยังอบรมให้ความรู้ ฝึกงาน ฝึกอาชีพให้แก่พนักงานในองค์กรและชุมชนเรื่องการคัดแยกขยะและการสร้างรายได้จากขยะรวมถึงช่วยเหลือติดตามดูแลผล 

Chivalry Silk 

เป็นบริษัทร่วมทุนที่นำผ้าไหมของชาวบ้านในชนบท จังหวัดลำพูน มาจำหน่ายทางอินเทอร์เน็ต เพื่อและเป็นตัวแทนจำหน่ายในราคาที่เป็นธรรมกับชุมชน 

ชุมพร คาบาน่า รีสอร์ต และศูนย์กีฬาดำน้ำ 

จัดกิจกรรมด้านการที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมในทะเล มีนโยบายชายหาด เช่น ห้ามกีฬาทางน้ำที่ใช้เครื่องยนต์ทุกประเภท ห้ามทิ้งขยะบริเวณชายหาดนอกจากนี้ยังมีการปลูกข้าว ปลูกผักไร้สารเคมี การบำบัดน้ำเสียการเลี้ยงไก่ การทำปุ๋ยหมัก ตลอดจนการผลิตสบู่เหลว แชมพู น้ำยาล้างรถ ฯลฯ ใช้เองภายในโรงแรม และยังส่งเสริมแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง เกษตรอินทรีย์ และเกษตรแบบผสมผสาน ภายในรีสอร์ต

รงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร 


จังหวัดปราจีนบุรี ที่ค้นคว้าวิจัยและศึกษาด้านสมุนไพร มีเป้าหมายเพื่อทำให้สมุนไพรเป็นที่ยอมรับของสังคมในวงกว้างจนสามารถใช้เป็นยาทดแทนยาจากต่างประเทศ

บริษัท ป่าใหญ่ครีเอชั่น จำกัด 

เป็นบริษัทผู้ผลิตรายการโทรทัศน์ที่มีเนื้อหาสร้างสรรค์สังคม เช่น รายการความรู้คือประทีป รายการทุ่งแสงตะวันฯ 

ประชาไท 

เป็นหนังสือพิมพ์อิสระบนเว็บไซต์ ที่นำเสนอมุมมองรอบด้านในการติดตามข่าวสาร และเป็นช่องทางการสื่อสารสำหรับประชาชนทุกระดับ 

บริษัท สยามบ้านดิน จำกัด 

เป็นผู้เชี่ยวชาญการออกแบบและสร้างบ้านดินที่เป็นมิตรต่อชีวิตและสิ่งแวดล้อม ดำเนินกิจกรรมภายใต้อาศรมวงศ์สนิท มูลนิธิเสฐียรโกเศศ-นาคะประทีป

บริษัท โคโค่บอร์ด จำกัด 

ประกอบธุรกิจไม้อัดจากเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรและแปรรูป เพื่อเพิ่มรายได้ให้แก่ชาวไร่ชาวสวนและสร้างงานสร้างอาชีพแก่ชุมชน 

บริษัท ไทยคราฟท์ แฟร์ เทรด จำกัด 

ก่อตั้งขึ้นในปี 2535 ทำกิจการค้าหัตถกรรมโดยผู้ผลิตในแต่ละชุมชนทั่วประเทศ เน้นการขายที่ราคาเป็นธรรมกับผู้ซื้อและรับซื้อในค่าแรงที่เหมาะสมกับผู้ผลิต เพื่อให้ชุมชนสามารถพึ่งพาตัวเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ตัวอย่าง SE ในเมืองไทยยังมีมากกว่านี้ทั้งที่เป็นกิจกรรมที่ดำเนินงานมานานแล้ว และที่เพิ่งเกิดขึ้นมา นับเป็นโชคดีของสังคมไทยที่รัฐบาลตอบรับกระแสโลก ให้การสนับสนุนจนมีสำนักงานสร้างเสริมกิจการเพื่อสังคมแห่งชาติขึ้น ท่านที่สนใจสามารถติดตามข่าวสารกิจกรรมต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับ กิจการเพื่อสังคม (Social Enterprise) เช่น นิทรรศการ งานประกวด-แข่งขัน งานสัมมนา ทั้งในประเทศและต่างประเทศ และรวม Link น่าสนใจหรือศึกษาตัวอย่างต้นแบบหลักๆ ของกิจการเพื่อสังคมในประเทศไทยได้ที่ www.tseo.or.th

ที่มา : นิตยสาร leisure&fun(d)


ใครอยากจะรู้วิธีการ, แนวคิดของการทำวิสาหกิจเพื่อสังคม (Social Enterprise : SE) ที่ลงรายละเอียดมากขึ้น ผมแนะนำว่าให้ไปลองอ่านหนังสือ Marketing 3.0 เพิ่มเติมได้ครับ ซึ่งเป็นหนังสือที่ให้ภาพการวางแผนทำธุรกิจในศตวรรษนี้ ที่ควรจะใส่ใจและให้ความสำคัญในประเด็นสภาพสังคมและสิ่งแวดล้อมมากขึ้นกว่าเดิม (มากๆ) ขอบอกได้เลยว่า โดนใจ อย่างแรงง...
Read More

09 July 2012

Social Enterprise (SE) ธุรกิจโดนใจลูกค้าศตวรรษนี้ (ตอนที่ 2 : ความสำคัญและบทบาทของภาครัฐ)



หลังจากที่บทความที่แล้ว (ตอนที่ 1) เราได้รู้ถึงความหมายและที่มาของ กิจการเพื่อสังคม (Social Enterprise : SE) และก็รู้แล้วด้วยว่า SE กับ CSR มันต่างกันเยี่ยงไร วันนี้เราจะมาตามกันต่อว่า ทำไม SE ถึงจะเป็นสิ่งที่จำเป็นและโดนใจลูกค้าของธุรกิจศตวรรษนี้ อีกทั้งภาครัฐจะมีส่วนช่วยในการสนับสนุนให้กิจการเพื่อสังคม (SE) เติบโตขึ้นได้อย่างไร.



Social Enterprise (SE) ธุรกิจโดนใจลูกค้าศตวรรษนี้ (ตอนที่ 2)



SE คำตอบของธุรกิจศตวรรษนี้จริงหรือ ? 


คำตอบนี้อาจดูได้จากการให้ความสำคัญกับ SE ของประเทศใหญ่ๆ หลายประเทศ ในระดับนโยบายรัฐบาล การสนับสนุน SE อย่างจริงจังและกว้างขวาง เช่น ประเทศอังกฤษ มีการก่อตั้งหน่วยงานชื่อ Office of the Third Sector (OTS) อยู่ภายใต้การดูแลของสำนักคณะรัฐมนตรี OTS มีนโยบายหลัก คือ การผลักดันและสนับสนุนกิจการเพื่อสังคม และให้ความช่วยเหลือด้านข้อมูลและคำปรึกษาการเข้าถึงแหล่งเงินทุน และลดอุปสรรคในการทำงานร่วมกับภาคธุรกิจเอกชน นอกจากนี้ยังมีคณะทำงานเฉพาะกิจ Social Investment Task Force ซึ่งทำหน้าที่ให้คำแนะนำแก่รัฐบาลในเรื่องการขยายตัวของกองทุน Phoenix (กองทุนเพื่อเพิ่มศักยภาพของชุมชนโดยการกระตุ้นการลงทุนผ่านทางสังคมและธุรกิจ) การจัดตั้งการให้เครดิตทางภาษีของการลงทุนเพื่อชุมชน การให้ความช่วยเหลือของภาครัฐ สู่กองทุนร่วมพัฒนาชุมชน และการสนับสนุนการพัฒนาทางด้านการเงินแก่ชุมชน 

ขณะที่ประเทศแคนาดาก็มีการออกพระราชบัญญัติความร่วมมือขององค์กรไม่แสวงหาผลกำไร โดยลดความแตกต่างของกฎระเบียบสำหรับองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรและรัฐบาล จัดตั้งเงินกองทุนสนับสนุน SE ภายใต้การดูแลของรัฐมนตรีด้านการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และศักยภาพ นอกจากนั้นยังก่อตั้ง Co-operative Development Initiative (CDI) ในปี 2003 เพื่อทำวิจัย พัฒนา เรื่องนี้โดยตรง 

ในส่วนภูมิภาคเอเชีย ประเทศสิงคโปร์ มีการจัดตั้งกองทุน Social Enterprise (Social Enterprise Fund - SEF) เพื่อให้เงินทุนสนับสนุนการเริ่มต้นกิจการเพื่อสังคม และจัดตั้งคณะกรรม Social Enterprise Committee (SEC) เพื่อกระตุ้นความรับผิดชอบทางสังคมของธุรกิจ สร้างกิจการเพื่อสังคมที่มีความชำนาญด้าน สิ่งแวดล้อม และสร้างวัฒนธรรมของการเป็นผู้ประกอบการด้านสังคม

ปัจจุบันประเทศไทย ก็มีการตื่นตัว มองเห็นศักยภาพและความเป็นได้ของ SE ทั้งภาครัฐและภาคเอกชน มีการ มองหาธุรกิจที่มีลักษณะของ SE เพื่อให้เป็นต้นแบบ มีธุรกิจใหม่ๆ เกิดขึ้นบนแนวคิดของ SE ขณะเดียวกันรัฐบาลก็สนับสนุนโดยการจัดตั้งคณะกรรมการสร้างเสริมกิจการเพื่อสังคม และกำลังเร่งจัดทำแผนแม่บทสร้างเสริมกิจการเพื่อสังคม


บทบาทของรัฐ คือ หัวใจการเติบโตของ SE 



จากประสบการณ์ของ SE ในประเทศอังกฤษ ซึ่งถือว่าเป็นประเทศที่มีการตื่นตัวและพัฒนา เรื่องนี้มายาวนาน ผู้เชี่ยวชาญที่ไปร่วมสัมนาระดับนานาชาติได้ข้อสรุปตรงกันว่า บทบาทของรัฐนั้นสำคัญอย่างมาก หากรัฐยกกระดับประเด็นเรื่อง SE ขึ้นเป็นประเด็นระดับชาติ จากประสบการณ์ในประเทศอังกฤษเมื่อรัฐบาลเข้ามา สนับสนุนในระดับนโยบาย สามารถสร้างความสนใจและขับเคลื่อนทรัพยากรจำนวนมากมาผลักดันให้เกิด SE ถึงเกือบ 60,000 องค์กร และยังเกิดผลทางเศรษฐกิจได้กว่า 2 หมื่น 7 พันล้านปอนด์อีกด้วย หลักการสำคัญที่ทำให้รัฐบาลสนใจประเด็น SE คือ มองเห็นว่าเป็นรูปแบบการแก้ปัญหาและพัฒนาโอกาสทางสังคม สิ่งแวดล้อม และสุขภาพที่มีความยั่งยืนทางการเงิน สามารถขยายผลได้ไม่สิ้นสุด ต่างกับการสนับสนุนโครงการเพื่อสังคมทั่วไปซึ่งมักจบลงเมื่อไม่สามารถระดมทุนให้เปล่าได้เมื่อหมดโครงการ 

คุณสุนิตย์ เชรษฐา กรรมการผู้จัดการ Change Fusion (องค์กรของคนรุ่นใหม่ที่พยายามสนับสนุนการสร้าง SE ในเมืองไทย) กล่าวถึงบทบาทของภาครัฐว่าเป็นการสนับสนุนในลักษณะการสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมที่จะทำให้เกิดการประกอบการเพื่อสังคมผ่านกิจการต่างๆ ได้อย่างสะดวกและมีประสิทธิภาพ หากสนใจรายละเอียดบทเรียนและประสบการณ์การพัฒนา SE ในประเทศอังกฤษ สามารถติดตามข้อเขียนของคุณสุนิตย์ได้ที่ http://dreaminfection.com/2010/03/
englishlesson1/

SE มีอยู่ในหลายรูปแบบ ครอบคลุมประเด็นต่างๆ เช่น กิจการด้านพลังงานทดแทนในระดับท้องถิ่น การท่องเที่ยวที่จัดการโดยชุมชน กิจการให้สินเชื่อขนาดเล็กสำหรับคนยากจน (micro-credit) การเกษตรยั่งยืน การพัฒนาที่อยู่อาศัยสำหรับคนรายได้น้อย การนำสินค้าทางวัฒนธรรมของชาวบ้านมาทำการตลาดการ การใช้เทคโนโลยีอินเทอร์เน็ตเพื่อแก้ปัญหาสังคม การสร้างงานให้กับผู้พิการ สร้างสื่อสร้างสรรค์ ฯลฯ ปัจจุบัน SE เป็นมากกว่ากระแสความคิดที่ทั่วโลกให้ตื่นตัว เพราะมีตัวอย่าง SE มากมายที่ประสบความสำเร็จและขยายตัวอย่างรวดเร็ว.

พบกันต่อในตอนที่ 3 นะครับ

Read More
Designed ByBlogger Templates